Asielzoekend, ontworstelen en een vinger

Op het moment dat schrijver Rodaan Al Galidi zijn eerste zinnen over tafel liet rollen hing ik al geboeid aan zijn lippen. Wat een bijzondere man en wat een grappige, soms ook pijnlijke, uitspraken. "Een kringloopwinkel in Nederland is netter dan een museum in Bagdad...". Ik kwam niet meer bij van het lachen maar wist ook dat ik daar snel mee moest stoppen om niet de rest van het interview te missen. Wat was het boeiend om mee te kijken door de ogen en beleving van iemand niet van hier, oorspronkelijk gezien dan.

Rodaan Al Galidi was ooit asielzoekend, het duurde negen jaar voordat hij uiteindelijk een verblijfsvergunning ontving, leerde zijn eerste Nederlandse woordjes van een achtjarig meisje inruil voor gitaarlessen. Nu staan er zestien (16!) in het Nederlands geschreven boeken op zijn naam. Voor zo'n man kun je alleen maar louter bewondering en respect hebben.

"Hoe ik talent voor het leven kreeg". Een mooie titel. Je moet er maar opkomen. Die bij elkaar geplaatste woorden vormen een uitnodiging om het boek ter hand te nemen en te lezen. Ontsnappen is niet mogelijk. Excuses zoals geen tijd, zin of nog zoveel te doen zijn niet inzetbaar. Tenminste, zo voelde dat bij mij.

"Nederland is goed in het temmen van mensen". Sinds ik voor het eerst de film Alleman van Bert Haanstra zag heb ik geloof ik nooit meer iemand zo de vinger op plekken, in beeld of tekst, zien leggen. "Ze zijn professioneel", doelend op de uitvoerders van de systemen waarin wij Nederlanders leven.

"Depressie is de zwakke plek in de liefde". Mooi gezegd. Er was namelijk nog meer vuurwerk in 'Hier is Adriaan van Dis' gisterenavond. Katja Petrowskaja en Andrew Solomon droegen hun indrukwekkende steentjes bij. Voor smullers was het een genot.

"Denkend aan Holland/ zie ik breede rivieren/ traag door oneindig/ laagland gaan,
rijen ondenkbaar/ ijle populieren/ als hooge pluimen/ aan den einder staan;" Hendrik Marsman (1936). Het blijft een prachtig fier opstaand gedicht. Hij schreef het tijdens een verblijf aan de Middellandse Zee.

Ik begrijp nu veel beter waarom Piet Mondriaan, als zoon van een christelijke hoofdonderwijzer, naar Parijs en later Amerika vertrok. Ontworstelen, uitbreken en ontwikkelen heeft geloof ik wel enkele raakvlakken met asielzoeken. Je heil elders zoeken en vinden is een oplossing om te leven wat je moet leven.

En terwijl in het Gemeente Museum in Den Haag Mondriaan's Victory Boogie Woogie al ritmisch trillend hangt denk ik ondertussen aan Holland en probeer ik te kijken als een vreemdeling. Een mooie opdracht voor vandaag.

"Een kringloopwinkel in Nederland is netter dan een museum in Bagdad...".

"Is waar. Echt waar...". En zijn stem echode, inclusief tongval, nog even na.

Fijne dag.

Expositietip: De grote curve. Retrospectief Henri Laurens (1885-1954)

De grote curve.

Retrospectief Henri Laurens (1885-1954)

Laurens behoorde met Arp, Brancusi, Lipchitz en Zadkine tot de belangrijkste Parijse beeldhouwers van de twintigste eeuw. Hij was een pionier, die als kubist begon in nauwe vriendschap met Georges Braque. Later ontwikkelde hij zijn beroemde curve; talrijke variaties op het vrouwenlichaam (met als favoriete thema de feeërieke zeemeermin) waarin Laurens uiting gaf aan zijn liefde voor de zee. Het is dat ook met trots dat Beelden aan Zee dit overzicht presenteert in haar monumentale gebouw aan de kust van Scheveningen.
Laurens vestigde zich rond zijn zeventiende in het Parijse Montmartre, tussen arbeiders, kunstenaars, anarchisten en intellectuelen. Hier kwam zijn kubistische beeldhouwkunst tot bloei. Hij was dé beeldhouwer naast de twee schilders Picasso en Braque. Hij maakte reliëfs in steen met kubistische onderwerpen als een glas, een krant, een glas en een appel. In de jaren twintig veranderde zijn stijl van strak kubisme naar ronde vormen. Het onderwerp veranderde mee. Hij ging zich bezighouden met het vrouwelijk lichaam. Laurens woonde toen aan de Zuid-Franse kust en door de natuur en de zee komen natuurlijke thema’s als water, aarde en nacht naar voren in monumentale beelden.

Bron en lees verder...www.beeldenaanzee.nl/nl/grote-zaal/De-grote-curve-Retrospectief-Henri-Laurens-1885-1954

Expositietip: Margaret Bourke-White Beslissende momenten 1930-1945 in Fotomuseum Den Haag

Margaret Bourke-White 

Beslissende momenten 1930-1945

Nu t/m 29-06-2014

Margaret Bourke-White was een opvallende verschijning in de door mannen gedomineerde wereld van de nieuwsfotografie. Zo werkte ze als eerste vrouw voor Fortune en Life Magazine. In Rusland portretteerde zij een glimlachende Stalin en in Georgië de oude moeder van deze dictator. Bourke-White was de enige buitenlandse fotojournalist in Moskou toen daar in 1941 de eerste Duitse bommen vielen. Onverschrokken volgde zij de troepen achter de frontlinie. Veel van haar foto’s zijn onvergetelijk, zoals de beelden die ze maakte in het kielzog van het Amerikaanse leger bij de bevrijding van het concentratiekamp Buchenwald. De tentoonstelling Beslissende momenten 1930-1945 in het Fotomuseum Den Haag bestaat uit meer dan 180 originele vintage-foto’s gemaakt in de Sovjet-Unie, Tsjecho-Slowakije, Duitsland, Engeland en Italië in de jaren 30 en 40.


Behalve een artistiek bevlogen fotograaf was Margaret Bourke-White (1904-1971) bovenal het ‘oog van haar tijd’. Ze ging tot het uiterste om vast te leggen wat er in de wereld gebeurde en documenteerde de opmerkelijkste momenten van de 20e eeuw. De jonge fotografe overleefde ternauwernood een Duitse torpedo en maakte foto’s vanuit bommenwerpers. Op de top van het Chrysler-gebouw balanceerde ze met haar camera om vanaf een duizelingwekkende hoogte New York te fotograferen.

Bron en lees verder...www.fotomuseumdenhaag.nl/tentoonstellingen/margaret-bourke-white

Kunst: Stilstaan bij Charles Vos 15 juni t/m 14 september 2014 Museum aan het Vrijthof

Stilstaan bij Charles Vos 

15 juni t/m 14 september 2014

In 2014 is het is zestig jaar geleden dat Charles Vos (Maastricht 1888 - Maastricht 1954) overleed. Museum aan het Vrijthof brengt daarom een hommage aan de ‘stadsbeeldhouwer van Maastricht’ en eert hem deze zomer met deze tentoonstelling.

Tijdens de tentoonstelling krijgt u een indruk van het atelier van Charles Vos en zijn werk bij de Sphinx. U komt oog in oog te staan met zijn kunstenaarsvrienden die bekend als: ‘Bende van de Suisse’. U staat letterlijk stil bij zijn religieuze beelden in een kerkelijke atmosfeer. De veelzijdigheid van Charles Vos als kunstenaar en diversiteit van zijn werk staan centraal in deze tentoonstelling.

Tevens kunt u deelnemen aan een stadswandeling van VVV Maastricht waarbij u met een gids langs verschillende bekende beelden van Charles Vos in de binnenstad van Maastricht loopt.

Voor het eerst in 26 jaar wordt er in Maastricht een expositie georganiseerd welke volledig is gewijd aan het werk van Charles Vos, tevens is het de eerste monografische tentoonstelling over Charles Vos in een Maastrichts museum.

Bron en lees verder...www.museumaanhetvrijthof.nl/page_nieuws.aspx?id=588

Een conducteur, een stropdas en een stelletje Mafkezen

De woorden van de conducteur vinden hun weg via mijn oren. In mijn hoofd worden ze razendsnel omgezet tot min of meer belangrijke informatie.
"Goedemorgen, uw kaartje alstublieft." Dat was de info die ik zojuist binnenkreeg. Ik keek op van het al redelijk vol geschreven vel papier van mijn lijntjesblok en keek in een paar ogen die me vragend aankeken.
And action, roept de regisseur in mijn gedachten. Schrijfblok op het tafeltje, wat eigenlijk gewoon een plankje is, leggen en uit mijn achterzak mijn portemonnee vissen.
Ik overhandig hem mijn kaartje van papier.

Vroeger bestond er bij "Het Spoor" een soort familiegevoel. Bij het spoor werken was meestal een levenslange aangelegenheid en veertig trouwe dienstjaren en een uitgereikt horloge door een N.S. baas kwamen met regelmaat voor. Nu lijkt het op en rondom de rails wel een ratjetoe van verschillen. De lijm is zoek of opgedroogd of misschien wel vakkundig verwijderd in het kader van vrije markt werking of hoe ze dat ook mogen noemen.
Mijn kaartje werd goedgekeurd door een tikkeltje chagrijnige conducteur. Gelukkig kon ik me weer, met de nalatenschap van een hartelijke glimlach op mijn gezicht, weer met hartenlust storten op het beeld wat ik in mijn hoofd had. Ik reisde weer verder in mijn wereld die tot de nok toe gevuld was met gedachten en herinneringen.

Ik dacht aan mijn vader, vandaag zou hij 88 zijn geworden. Zijn geboortedatum zou ik nooit meer vergeten, die moest ik, meer dan me lief was, als jochie invullen op het totoformulier.
De voetbalpool. Oh ja. Dat werd vroeger elke week ingevuld. Een 1 bij een overwinning, een tweetje bij verlies of een drietje bij gelijkspel. En dan was er altijd op zondag de hoop op een geldprijs, de spanning was voelbaar, een vloek van teleurstelling hoorbaar.
Mijn vader gaf geen snars om voetbal. Maar in het weekend was hij wel in het stadion te vinden, hij controleerde kaartjes bij Vitesse, de Arnhemse. 25 jaar lang kaartjes knippen met zo'n platte pet op het hoofd waarop keurig de functie en titel "Suppoost" was geborduurd. Hij zag het gewoon als werk, als één van de bijbaantjes die hij had om thuis zeven monden gevoed te krijgen.
Kaartjes knippen lijkt zo gewoon als ik het zo opschrijf. Maar mijn vader had ook een spannend uitziende sleutelbos. Aan de bos die er in mijn herinnering uitzag als een bos van een gevangenisbewaarder hingen tal van sleutels. Ook die van het toegangshek van het stadion. Daar, bij de grote poort kon hij mensen, spelers, bestuurders of journalisten binnenlaten. Of mensen die er niets te zoeken hadden weigeren. Mijn vader had macht, échte macht. Door mijn kinderogen gezien was hij een held, een potsierlijke rode cape en in het rond gevlieg had hij niet nodig.

Madurodam "de kleinste stad der wereld" staat er bij de foto gedrukt. Zo'n kiekje wat in het park werd gemaakt en je later bij de kassa kon kopen. Mijn vader was geen man van de wereld. Scheveningen was hem al véél te ver van huis.
Een regenjas over de arm. De broek opgehouden met behulp van bretels. Het haar in een scheiding en voor de nodige glans ingevet met Brylcream. Een stropdassenman. Zelfs onder de blauwe overal die hij aanhad om zijn werk te doen in de metaalfabriek. En keurig geknoopt.

Mijn vader zou zich verbazen over de wereld in zijn huidige vorm. Een mobiel, altijd bereikbaar zijn, social media, de grote wereld van het internet en politieagenten die op een mountainbike door het centrum van de stad rijden.
"Mafkezen." Ik hoor het hem zeggen.

Fijne donderdag.

Expositietip: Marcel van Eeden; Ik ben G.S. 3, the killer van Den Haag'

Ik ben G.S. 3, the killer van Den Haag'

Een tentoonstelling van Marcel van Eeden

16/05/2014 > 24/08/2014

Ruim een decennium na zijn eerste retrospectief organiseert het GEM opnieuw een tentoonstelling van het werk van Marcel van Eeden (Den Haag, 1965). De laatste jaren maakt Van Eeden verhalende tekeningseries die samen een complex (misdaad)verhaal vertellen. Feit en fictie lopen hierbij continue door elkaar. Het GEM geeft een representatief overzicht van deze series. De onopgeloste moord op de Duitser Frits Schallenberg wiens lijk in 1949 gevonden is in de vijver aan de Groot Hertoginnelaan, dichtbij het museum, heeft Van Eeden geïnspireerd om hier, speciaal voor het GEM, een nieuwe verhaallijn aan toe te voegen. Een verhaal dat niet ophoudt bij het papier, maar ook zijn vorm vindt in een spannende driedimensionale vertaling van dit ‘plaats delict’.

Bron en lees verder...www.gem-online.nl/tentoonstellingen/ik-ben-gs-3-the-killer-van-den-haag

Expositietip: Gemeentemuseum Den Haag: THE VINCENT AWARD ROOM: MATTHIAS WEISCHER

NU T/M 06-07-2014

‘The Vincent Award Room’ is een overzichtelijke ruimte die zich uitstekend leent voor verrassende presentaties. De komende jaren gaat de eigen collectie van het Gemeentemuseum Den Haag hier de confrontatie aan met werken uit ‘The Monique Zajfen Collection’. De eerste tentoonstelling uit deze reeks is gewijd aan Matthias Weischer (1973, Rheine, Duitsland), een van de meest in het oog springende vertegenwoordigers van de hedendaagse Duitse schilderkunst. Doordat Weischer nieuwe werken aan deze presentatie toevoegt, kan het Gemeentemuseum een mooie indruk geven van de ontwikkeling van deze schilder. Het interieur staat in deze tentoonstelling centraal.

Van 1995 tot 2003 studeert Matthias Weischer aan de vermaarde Hochschule für Grafik und Buchkunst in Leipzig. Hij ontmoet hier gelijkgestemde kunstenaars met wie hij eind jaren negentig furore maakt als de Neue Leipziger Schule. De kunstenaars die tot deze groep worden gerekend, zoals Neo Rauch, David Schnell en Martin Kobe, vallen vooral op door hun schilderijen met een theatraal karakter op groot formaat doek. De vroege werken van Weischer laten verweerde interieurs en vergeten ateliers zien waar de tijd heeft stilgestaan. Als kijker vraag je je af of het realistische interieurs zijn of dat ze zijn ontsproten aan het brein van de kunstenaar. Je wordt nieuwsgierig naar het achterliggende verhaal en associeert wat je ziet met je eigen verleden of met foto’s van vervlogen tijden. De werken uit de Monique Zajfen Collection, vervaardigd in 2006 en 2007, zijn goede voorbeelden uit deze periode en vormen bovendien een opmaat naar de tweede fase van zijn ontwikkeling.

Bron en lees verder..www.gemeentemuseum.nl/tentoonstellingen/the-vincent-award-room-matthias-weischer

Expositietip: Pep; Striptijdschrift Museum Meermanno- Den Haag t/m 24 augustus 2014

Pep

Striptijdschrift uit de jaren ’60 en ’70

Het stripblad Pep werd in 1962 opgericht, speciaal voor jongeren. In de jaren zestig en de eerste helft van de jaren zeventig werd Pep het belangrijkste Nederlandse striptijdschrift, vooral omdat vele jonge Nederlandse tekenaars de kans kregen om via Pep een carrière in de stripwereld op te bouwen.

Museum Meermanno in Den Haag toont t/m 24 augustus vele nummers en originele tekeningen van het blad Pep. In de beginjaren van Pep werden veel verhalen en tekeningen overgenomen uit buitenlandse bladen. In de loop van de tijd werkten er steeds meer bekende Nederlandse tekenaars onder wie Hans Kresse, Gerrit Stapel, Jan Kruis, Martin Lodewijk, Jan Wesseling, Thé Tjong-Khing, Dick Matena en Daan Jippes voor Pep.

De tentoonstelling toont een groot aantal nummers van Pep en tevens originele tekeningen van enkele belangrijke Pep-tekenaars:Grote Pyr van Dick Matena, De Generaal van Peter de Smet, Agent 327 van Martin Lodewijk, De Broertjes Samovarof & Co van Fred Julsing, Bernard Voorzichtig van Daan Jippes en enkele originele tekeningen van Hans Kresse.

Fotografie: Compositie met Mondriaan en Blauw in vierkwartsmaat

Op zoek naar dé vorm...Nr: 102 #denHaag

Op zoek naar dé vorm...Nr: 101 #denHaag

Expositietip: Op kunst-avontuur met de kids? Doen..! Gemeentemuseum Den Haag - Wonderkamers

Wie de compleet vernieuwde Wonderkamers van het Gemeentemuseum Den Haag heeft bezocht, zal nooit meer durven beweren dat musea saai zijn. Bezoekers maken hier op een verrassende, speelse en interactieve wijze kennis met beeldende kunst, kunstnijverheid, architectuur en mode. Dankzij de meest moderne tentoonstellingstechnieken komt kunst tot leven door middel van een game waarin je als bezoeker de hoofdrol speelt. Directeur Benno Tempel: “Wie Wonderkamers bezoekt, ervaart iets totaal anders dan bij een traditioneel museumbezoek. Dit is een fantastisch uitje voor gezinnen of grootouders met kleinkinderen en een verlengde leeromgeving voor scholen. Ik daag iedereen vanaf tien jaar uit: Kun jij Wonderkamers aan?”

Bron: www.gemeentemuseum.nl/activiteiten/kind-en-gezin/overzicht/wonderkamers

Inspiratie- Kunst: Gemeentemuseum Den Haag; Mondriaan en het kubisme

Op zoek naar dé vorm...Nr: 100 #denHaag

Op zoek naar dé vorm...Nr: 98 #Den Haag

Expositietip: Machiel Botman - Zwart-witfoto's van alledaagse dingen in Den Haag

Foto © Machiel Botman
Treehouse, 2008, Collectie Gemeentemuseum Den Haag

Langzaam en buitengewoon precies werkt Machiel Botman aan een hecht oeuvre, aan de ontwikkeling van een specifieke 'fotografische taal' bestaande uit talloze geïsoleerde fragmenten en flarden van de werkelijkheid.

Het zijn zwart-witfoto's van alledaagse dingen die op zijn pad komen (een mens, een dier, een huis, een boom, een bloem). Door zijn merkwaardig verwrongen lens zien we een andere wereld, vol gevoel en van een onwerkelijke schoonheid.
Eens in de tien jaar publiceert Botman een belangrijk fotoboek waarin deze autonome momentopnames aaneengeregen worden tot een visueel gedicht: een ritmische, associatieve vertelling. De tentoonstelling in het Fotomuseum Den Haag is zijn eerste grote overzicht.

Mooi leven

Botmans werk getuigt van een mooi leven: spelende kinderen, een besneeuwd weiland, een wegvliegende vleermuis of een vrouw in bad. Ieder beeld lijkt geladen met betekenis; alsof de kunstenaar eenvoudige dingen fotografeert die symbool staan voor grote levensvragen.

De manier waarop hij dat doet is allerminst alledaags: er is steeds sprake van een bijna niet te benoemen schoonheid met een zekere dreiging. Hij reproduceert een steeds schaarser wordende wereld waarin de tijd stil lijkt te staan, waarin er sprake is van ontroering, verdriet, onbezorgdheid zonder haast.

Lees verder en bron: www.fotomuseumdenhaag.nl

Expositietip: AZIATISCHE KUNST en de Nederlandse smaak; Gemeentemuseum Den Haag

Van Balinese houtsnijkunst tot zilver uit Batavia, van Indonesische krissen tot Chinees porselein en van sirihkistjes tot Indische schilderijen: het Gemeentemuseum Den Haag brengt vanaf 5 april de fascinerende wereld van het Verre Oosten tot leven met een enorme diversiteit aan objecten. Aan de hand van de particuliere collectie van Jan Veenendaal, aangevuld met collectiestukken van het Gemeentemuseum, wordt de wisselwerking tussen Oost en West in beeld gebracht. Aziatische kunst en de Nederlandse smaak laat zien dat het samengaan van stijlen en culturen in de afgelopen vierhonderd jaar heeft geleid tot de creatie van bijzondere objecten.

Sinds de zeventiende eeuw hebben Nederlanders zich soms tijdelijk, soms permanent in Azië gevestigd. Eén ding hadden al deze mensen gemeen: ze kwamen aanvankelijk om geld te verdienen en die kansen te grijpen die Europa niet bood. In dienst van de in 1602 opgerichte Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) hebben talloze Nederlanders en buitenlanders hun geluk in Azië gezocht. Hoewel de belangrijkste drijfveer uiteraard de (inter)Aziatische handel betrof, zorgden de contacten met tot dan toe onbekende culturen voor een niet te onderschatten neveneffect dat niet alleen zijn weerslag had op de Nederlandse, maar evenzeer op de Aziatische samenleving. Hoe deze cultuurshock zich vertaalde in de materiële cultuur van zowel het Oosten als het Westen, is het onderwerp van deze tentoonstelling.

Bron: www.gemeentemuseum.nl 

Den Haag, inspiratie en de vorm

Of ik getuige wilde zijn van een "Back to my roots dag" was de vraag die mij een tijd geleden werd gesteld. Maar natuurlijk wilde ik dat. Een uitnodiging om deelgenoot te zijn van zoiets is voedsel voor mijn benieuwde ik. Benieuwd zijn is een goddelijke brandstof. Zuiver en goed voor de motor.

Dus gisteren togen wij per auto naar het Haagse. Den Haag of s'-Gravenhage? Daar begint het contrast al mee. Op internet las ik dat de woorden ontstaan zijn vanuit "Die Haghe" (het omheinde) uit de tijd van Floris de vierde (1210-1234), het is een leuk weetje om mee te nemen en wie weet heb je er nog iets aan.

Den Haag. Al snel werd ik meegenomen naar de wereld van Florentia, koffie en een ambachtelijke ijssalon. We traden een andere wereld binnen. Hier krijg je nog een bakkie voor één euro. Je hoeft zelfs niet eens je kopje netjes op te ruimen. Een man loopt rond met een rammelende kar om de boel achter je kont op te ruimen.
Het was best druk op zaterdagochtend. Bezoekers met honden. Twee begonnen er te knokken en bijten, het leek wel een test wie er vandaag het baasje was. Een van de twee ging al snel op de rug liggen. Haagse branie en gebral speelt zich ook af in de hondenwereld.
Er waren mannen die met op een tafel een ouderwets boekje met carbon tussen blaadjes iets opschreven. Maar wat? Ik heb nog steeds geen flauw benul. Wanneer je hier een te grote bek hebt dan is er kans dat je met kop en kond op de stoep terecht komt, dus ik heb het maar niet gevraagd.

Mannen met grote glimmende ringen aan hun vingers en horloges aan hun pols. Ik zag leren jasjes en joggingbroeken en smakelijk lachende vrouwen met een overdaad aan make-up. Wat ik miste was een sigaret en de geur van tabak.
Er klonk luid gekanker. Kankeren op van alles en nog wat is lekker en het lucht op. Het lijkt een soort weldaad voor de luchtpijp. Ik hoorde in mezelf van Kooten en de Bie amok maken met hun "Tegenpartij".
En ik hoorde Haagse beatmuziek en zag meisjes met petticoats.
Welkom vreemdeling, welkom in het Haagse.

Den Haag bruist en leeft. Politiek en imposante gebouwen waar de ambassades zijn gevestigd. De Amerikaanse is een bijna onneembare vesting. In gedachten zag ik daar Mission Impossible deel zes en Tom Cruise die over een hek klom. Piece of cake.
Portieken en trapportalen. Onderduikplekken en angst voor de bezetter. Tulpenbollen en een echtpaar wat god zij dank nog iets te eten had om extra monden te voeden.
Vooruitstrevende architectuur en arbeiderswoningen, den Haag heeft zo haar contrasten.

En dan was er de zee, die schier eindeloze zee. Als man uit een bosrijke provincie verlang ik altijd naar het water en de ervaring van het getij. Die eeuwigdurende cyclus, ritme en natuurlijke cadans. In gedachten loop ik thuis met regelmaat langs het strand, blootvoets, met mijn hoofd in de wind.

Ik leerde veel over ontdekken, inspiratie, opgroeien in vrijheid en geen angst, zelfontplooing en vorming.
Als ik ooit deze wereld verlaat dan heb ik thuis veel te vertellen.

Een nieuw project lijkt geboren. Vandaag een mooie zondag om te kijken of ik het in de steigers kan zetten.
Op zoek naar de vorm. Op zoek naar de essentie.

Fijne dag.