Klapdoos, zoheid en de David

Fotografie Mart van Zwam 

Een klapdoos. Ik heb weer een woord geleerd dat ik nog niet kende. Een klapdoos is een ander woord voor laptop. Taal, het ontstaan, de voortdurende verandering en verrijking ervan blijft bijzonder en bijzonder grappig.

Grappig is gewoon grappig, maar wanneer ik het woord bijzonder ervoor plaats stijgt het direct in waarde. Volgens mij gaat dat ook zo met mensen, zet de een naast de ander en de waarde van die ander verandert. Het wordt meer. Of minder, dat kan natuurlijk ook. Dat zou een mooi gespreksonderwerp kunnen zijn mocht je als lezer of lezeres vandaag toevallig een afspraak hebben met een relatietherapeut.

Met een putdeksel, een vierkante afdekplaat, wat beton en een aantal bandensporen kan dat ook zo werken. De losse onderdelen zijn op het éérste gezicht niet zo heel bijzonder. Maar eenmaal op hun plek in het beeld, in een bepaalde volgorde en verdeling, ontstaat er een mooi beeld. En als je de verschillende onderdelen nog een keer bekijkt dan kan het wel eens mooie verrassingen opleveren.

Zoheid. Ook een woord wat ik nog niet eerder hoorde. De eigenheid, de (je)ware aard. In het boeddisme heet het tathata. "Een sinaasappel heeft zijn zoheid, zodat we hem niet met een citroen verwarren." Mooi gezegd.
Ik moest bij het lezen van een stukje tekst over de "zoheid der dingen" ook weer aan de woorden van Howard Hodgkin denken. De kunstenaar schreeuwde het soms uit tegen zijn ijverige leerlingen. "Je moet niet de appel schilderen, maar de áppel."
Wanneer je op zoek bent naar de zoheid van dingen of levende schepsels kan het je frustraties opleveren maar ook zoveel wonderlijk moois. Soms kun je het niet beschrijven, of nog niet. Maar de heldhaftige poging ertoe is al een bijzonder cadeau aan jezelf.

In Italië zijn ze op dit moment van schrijven boos vanwege een reclamecampagne. Een wapenfabrikant heeft het in zijn hoofd gehaald om het beroemde beeld van de David te gebruiken in een fotomontage. Het bijzondere beeld heeft in de montage een wapen in zijn knuisten. Maar ze zijn er nog niet klaar mee aangezien Italië de rechten bezit van alle commerciële afbeeldingen van het beeld.
De zoheid van de David, daar past absoluut geen wapentuig bij.

"Dingen die we elke dag gebruiken zijn als je ze goed bekijkt niet zo alledaags."

Fijne lentedag.

Doorprikken van een ballon en het mysterie van de Mona Lisa

Soms moet je iets met rust laten, niet aankomen en laten voor wat het is.
Vanochtend zag ik het bericht op internet. Ze gaan vandaag in het schilderachtige Florence een eeuwenoud familiegraf openen om wat DNA te verkrijgen.
Het is niet zomaar een graf. In het graf liggen de zonen van Lisa Gheradini del Giocondo, het kan zijn dat dit de vrouw is die model stond voor het wereldberoemde schilderij van Leonardo Da Vinci, de Mona Lisa.
Mona Lisa. Als ik de naam hardop uitspreek heeft het een effect op mij van zoete mysterie, ik proef de smaak van druiven en voel de trilling van de twee namen nog duidelijk in mijn natuurlijke klankkast, mijn borstkas.
Ik heb het schilderij ooit in het Louvre mógen zien en ervaren. Ik zeg met nadruk mogen omdat het een voorrecht was het schilderij te ontmoeten. Het was zoals gewoonlijk druk in het museum, dat is het helaas altijd. Bordjes wijzen de weg naar een handvol belangrijke en voor toeristen zeer interessante kunst. De dingen die je gezien moet hebben om thuis te vertellen dat je ze hebt gezien, dat is belangrijk. Geen bétere vakantiefoto dan jezelf voor de Eifeltoren. Hier was ik, zie je wel?

Het was een klein subliem kunstwerkje. Van een afstand zoog de afgebeelde vrouw me naar haar toe. Haar ogen waren een uitnodiging, haar lach een bijna niet te beschrijven lading van mysterie. Ik weet héél zeker dat, toen ik de zaal binnenkwam, ze op dat moment alleen nog maar oog voor mij had.
Ze hing afgebeeld achter glas, kogelvrij glas, met naast zich aan weerszijden twee potige, bewapende, kleerkasten van bewakers.
Ik mocht niet dichtbij haar komen vanwege de veiligheid. Het kon ook niet met drommen mensen voor mijn neus die met gemak een aantal touringcarbussen zouden kunnen vullen.

Ik wil niet weten wie ze was. Of het in werkelijkheid een aardige of niet aardige vrouw was. Waaraan ze gestorven is, of ze vaak ruzie met haar man had of zielsveel van hem hield. Of ze een kreng kon zijn, een bitch, misschien ziekelijk jaloers. Na de dood van haar man trok ze zich terug in een klooster?
Alsjeblieft, prik mijn ballon niet door, dan is het plat en ontsnapt met een klap alle lucht.

Voor alle mannelijke lezers nog een, misschien ten overvloede, tip? Kijk vandaag je vrouw of vriendin eens diep, intens en lang in haar ogen en zeg haar wel gemeend dat ze een groot mysterie is.
Alvast een heel fijn warm weekend.